Project Description

In alt 2 den sraith ar labhairt na Gaeilge mar theanga bhaile, pléann Marcas Mac Ruairí leis na buntáistí a bhaineann leis an dátheangachais.

Is iomaí cúis a bhíonn ag tuismitheoirí a chinneann an Ghaeilge a labhairt sa teaghlach – cultúrtha, oideachasúla nó féiniúlachta. Pé cúis atá ann, tá cuid mhór buntáistí le baint as an chinneadh.

  1. Buntáistí smaointeoireachta a) Smaointeoireacht chruthaitheach: Bíonn beirt nó níos mó focal ag páistí dátheangacha do gach rud agus gach idé. Bíonn de chumas ag an té dátheangach smaointeoireacht a dhéanamh ar bhealaí níos solúbtha agus ilúsáidí. Léiríonn taighde go mbíonn an lucht dátheangach níos líofa lena bhfreagraí ar ceisteanna ceannoscailte. b) Teisteanna Sainuimhir Intleachta (IQ Tests): Taispeáineann taighde idirnáisiúnta go mbíonn daoine dátheangacha chun cinn ar na daoine aonteanga atá cosúil leo (inscne, aicme agus aois). Bíonn buntáiste suntasach i bhfoghlaim na léitheoireachta ag aois 4-6 thar daoine aonteanga.
  2. Gaisce curaclaim Éiríonn ar an mheán níos fearr le páistí dátheangacha i scrúdaithe ná páistí aonteangcha. Mar shampla, bíonn daoine dátheangacha níos cruthaithí ina smaointeoireacht agus cuireann sin lena bhfeidhmíocht sa churaclam iomlán. Is cinnte go n-éiríonn seo as na buntáistí a ndearnadh tagairt orthu thuas ag 1.i.
  3. Foghlaim an tríú teanga: Bíonn sé níos fusa ag páistí dátheangacha an tríú agus níos mó teangacha a fhoghlaim ná páistí aonteangacha.
  4. Matamaitic: Léiríonn taighde idirnáisiunta agus in Ollscoil Luimní go mbíonn cumas matamaitice níos fearr ag daoine de réir agus a bhíonn leibhéal níos mó dátheangachais acu.
  5. Pléisiúr as an léitheoireacht agus an scríbhneoireacht: Má tá dhá teanga ag éinne bíonn teacht acu ar an dá chorpas litríochta, traidisiúin agus nósanna. Tugtar teacht isteach ar dhá chultúr agus dhá dhearcadh saoil.
  6. Fostaíocht; De réir Daonáireamh Poblacht na hÉireann 2011 bhí na rátaí dífhostaíochta do chainteoirí

Gaeilge laethúla, d’fhireannaigh agus do bhaineannaigh faoi seach, cothrom le 19.3 agus 10.8 faoin gcéad i comparáid le 22.3 agus 15 faoin gcéad don daonra trí chéile. Léiríonn seo bua ag daoine datheangacha a bhfuil an scil breise teangeolaíochta acu sa mhargadh fostaíochta. Bíonn daoine le Gaeilge de dhíth in achan chuid den gheilleagar – rannóg an mhiondíola, seirbhísí, iompar, riaradh, aistriú, na meáin, rúnaíocht, margaíocht, díolacháin, an dlí, múinteoireacht agus eile.

  1. Cumarsáid: Nuair a bhíonn teangacha difriúla ag tuismitheoirí bíonn sé de bhuntáiste ag páistí a fhoghlaimíonn an dá theanga pé acu teanga is ansa le ceachtar den dá tuismitheoir a úsáid leo. Cuidíonn sé seo le cothú gaol speisialta leis an bheirt tuismitheoir. Cinntíonn sé seo go mblasann na páistí oidhreacht an dá thuismitheoir araon.
  2. Féinmheas agus cinnteacht féiniúlachta: Bíonn níos mó féinmheas ag páistí atá dátheangach. Cuireann cumas agus eolas ar an Ghaeilge le cinnteacht fhéiniúlachta an pháiste. Is ábhar bróid agus comhartha í an teanga go bhfuil an páiste mar chuid de phobal Gaelach.
  3. Luach ar teangacha agus cultúir eile: Tagann taithí níos leithne cultúrtha le dhá teanga a chuireann níos mó luach le difríochtaí cultúrtha. Bíonn an féinmhuinín ag an ghnath dhuine dátheangach sult agus saibhreas a bhaint as teangacha agus cultúir difriúla.
  4. Sláinte: Comh maith leis na buntáistí intinne, sóisialta agus eacnamúla thuas luaite, tá buntáistí sláinte leis an dátheangachas. a) Foghlaimíonn páistí a bhfuil uathachas orthu conas smaoineoireacht go teibí níos gaiste. Tá cineálacha difirúla uathachas ann agus i gcásanna áirithe bíonn bua ag na páistí seo le teangacha. b) Cuireann an dátheangachas moill le forbairt néaltraithe.

Tuairiscítear go gcomhairlíonn oibrithe sóisialta do thuismitheoirí go ndéanann an dátheangachas dóchar do pháistí le riachtanais speisialta. Níl aon bhunús leis an chomhairle seo agus moltar do thuismitheoirí a deirtear a leithéid leo teagmháil a dhéanamh le Glór na nGael sa chaoi nach ndéanfaidh tuismitheoirí cinneadh bunaithe ar ain-eolas.

Buntáistí